Open Monumentendag

Open Monumentendag

OPEN MONUMENTENDAGEN 2021

Zaterdag 11 en zondag 12 september 2021

Mijn monument is jouw monument

Nadere informatie volgt te zijner tijd. 

In verband met de te korte voorbereidingstijd heeft de Commissie Cultuurhistorie Rheden-Rozendaal  helaas moeten besluiten dat de OMD 2020 geen doorgang zullen vinden. 

OPEN MONUMENTENDAGEN 2020

Zaterdag 12 en zondag 13 september 2020

Elk monument een leermonument

Van elk monument kun je uiteraard wel wat leren. Naast monumenten die een leerfunctie hadden of hebben (zoals scholen en universiteiten), worden in 2020 ook allerlei andere monumenten ‘leermonumenten’. We gaan namelijk nog meer dan anders de nadruk leggen op beleving in het monument. Het doel is dat volgend jaar in elk opengesteld monument iets te leren valt, tijdens een ‘leermoment’. Dit kan van alles zijn: een schilderworkshop, een masterclass gospel zingen, een les hiphop dansen of een uurtje yoga voor beginners.

In het woord ‘Leermonument’ zitten allerlei woorden verscholen:
Leer – van leren
Nu – omdat het een eenmalige activiteit is
Monument – de plaats waar gaat gebeuren
Leermoment – de beleving in het monument

Leermonumenten zijn overal

Nederland barst van de leermonumenten. Hoe zit het eigenlijk met de geschiedenis van leren in ons land? Een van de eerste scholen in Nederland waarover iets bekend is, is een kloosterschool in Utrecht uit het jaar 750 n.Chr. Karel de Grote zorgde voor het ontstaan van de eerste onderwijswetten die voorschreven dat alle jongens in het Frankische rijk moesten leren lezen, schrijven, zingen en bidden. Na de kloosterscholen volgden dorpsscholen, en in 1575 werd in Leiden de eerste universiteit opgericht door Willem van Oranje. Mede dankzij nieuwe onderwijswetten werden in de 18e en 19e eeuw verspreid over Nederland honderden schoolgebouwen neergezet. Inmiddels barst Nederland van de (oude en nieuwere) leermonumenten: ambachtsscholen, universiteitsgebouwen, kloosters, basis- en middelbare scholen, muziekscholen, dansscholen, sportscholen, enzovoorts.

Al deze gebouwen, maar óók heel veel andere monumenten, zijn kandidaat om als leermonument een hoofdrol te spelen tijdens Open Monumentendag 2020! Met het thema Leermonument sluiten we aan bij het thema van de Europese monumentendagen: ‘Heritage and Education’.

OPEN MONUMENTENDAGEN 2019

Het thema van de Open Monumentendagen 2019 was ‘Plekken van plezier’. Tijdens de Open Monumentendagen hebben meer dan 200 bezoekers de PowerPoint presentatie over Spankerense ‘Plekken van plezier’ kunnen bekijken evenals via een laptop twee filmpjes uit de jaren ’30 en ’60. Deze filmpjes riepen veel herinneringen en gespreksstof op! In de PowerPoint presentatie was ook een filmpje te zien van de speeltuin bij ‘De Luchte’ in de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw.

Oudheidkundige Kring Rheden Rozendaal - 2018

De Open Monumentendagen werden gecombineerd met twee activiteiten van de Oudheidkundige Kring Rheden Rozendaal. De Kring bestaat in 2019 vijfenzestig jaar. Om dat te vieren worden in alle dorpen van Rheden en Rozendaal cultuurhistorische weekenden georganiseerd. In Spankeren is gekozen voor een expositie over de gebeurtenissen in het dorp tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Tot driemaal toe trokken Spaanse troepen plunderend door Spankeren. In februari 1624 kwamen de troepen uit de Achterhoek op weg naar de Veluwe. Zij trokken de IJssel over onder andere bij de Schans in Leuvenheim, dicht bij de ‘Gelderse Toren’. Vervolgens hebben zij in Spankeren verschrikkelijk huisgehouden.

Naast plunderingen vonden mishandelingen en moordpartijen plaats. Zo werd de eigenaar van de ‘Gelderse Toren’, jonker Herman van Delen, naakt de uiterwaarden ingejaagd. Door de kou van dat moment heeft hij het niet overleefd. Tenslotte hebben de Spanjaarden vrijwel het hele dorp platgebrand.

Van deze gebeurtenissen is veel bekend gebleven, omdat de Zutphense predikant Willem Baudartius het destijds uitgebreid heeft beschreven. Mede daardoor is het mogelijk om over deze gebeurtenis een tentoonstelling in te richten.

De tweede activiteit van de Oudheidkundige Kring is de historische wandeling, die traditiegetrouw beurtelings plaatsvindt in alle dorpen van Rheden en Rozendaal. In Spankeren wordt ditmaal gewandeld op het kerkhof bij de Petruskerk. Er wordt een achttal graven geselecteerd met een bijzondere achtergrond. Daar zal bij die graven uitgebreid over worden verteld. Deze rondleiding wordt maar éénmaal gehouden en begint op zondagmiddag 15 september om 13.00 uur. Heel bijzonder is dat voor deze gelegenheid de grafkelder van de ‘Gelderse Toren’ in de kerk zal worden geopend.

Open: zaterdag van 10.00 – 17.00 uur en zondag van 12.00 – 17.00 uur.

OPEN MONUMENTENDAGEN 2018

Op zaterdag 8 en zondag 9 september 2018 werd de landelijke Open Monumentendag gehouden. Het thema was “In Europa”.A3 BALLONA

De kerk in Spankeren was ook opengesteld voor bezichtiging. In 2018 was er aandacht voor het interieur van de kerk. Het interieur van de kerk kent een rijke geschiedenis zoals het 100-jarige kerkorgel, het oude doopvont, het Christusschilderij van Jan Willem Pieneman en niet te vergeten de historische ijzeren geldkist.

EECX5745De geldkist uit de 17e eeuw voor die gelegenheid door een sleutelmaker geopend zodat zichtbaar werd wat al jaren verborgen is gebleven. In geen enkel archief was te vinden wat de inhoud van de kist was. Documenten of zilveren bekers of alleen muizenkeutels?  Het mysterie is groot. De eventuele schatten die wellicht verstopt zitten in deze kist, worden tentoongesteld.

Monumentendag 2017 stond in het teken van de vloerrenovatie en de geopende grafkelder van De Gelderse Toren. Voor degene die dat in 2017 had gemist, werd gelegenheid geboden om dat via het beeldscherm te bekijken.

 

OPEN MONUMENTENDAGEN 2017

Het thema van de Open Monumentendagen 2017, die op zaterdag 9 en zondag 10 september 2017 is gehouden was “Boeren, burgers en buitenlui”

De officiële opening van de Open Monumentendagen in de gemeenten Rheden en Rozendaal vond plaats op vrijdagmiddag 8 september 2017 in de Dorpskerk in Spankeren. 

De Dorpskerk Spankeren was geopend op zaterdag 9 september van 10.00 – 17.00 uur en op zondag 10 september van 12.00 – 17.00 uur. Er was veel belangstelling voor het monumentale kerkgebouw en de geopende grafkelder van De Gelderse Toren. Ook de PR in de vorm van een nieuwe folder en een artikel in de Regiobode heeft daar zeker aan bijgedragen!

  DSC03087

Verslag Open Monumentendagen 2017

Dat er belangstelling zou kunnen zijn voor de geopende grafkelder tijdens de Open Monumentendagen (OMD) 2017 was wel de verwachting maar het aantal bezoekers overtrof onze verwachtingen! In totaal zijn 470 bezoekers geturfd en dat is toch wel een heel mooi resultaat!

En daarmee heeft de Stichting Dorpskerk Spankeren, die nu verantwoordelijk is voor de uitvoering van de OMD, wel geprobeerd een doelstelling na te streven…n.l. om de belangstelling voor de Dorpskerk te Spankeren en het kerkhof te wekken van geïnteresseerden.

De officiële opening van de Open Monumentendagen 2017 door de gemeentes Rheden en Rozendaal vond plaats op vrijdagmiddag 8 september jl. in de Dorpskerk te Spankeren. En op zaterdag 9 en zondag 10 september jl. kwamen veel bezoekers in de kerk voor onder andere de expositie van de vloerrenovatie en om een kijkje te nemen in de grafkelder. Door het plaatsen van een spiegel kreeg de bezoeker een goed beeld van de grafkelder.

De openstelling van de kerk leverde met de bezoekers leuke gesprekken op, de aanmelding van donateurs en het aanbod van twee musici om in de kerk te komen spelen! Geweldig! 20170910_171246

Wat ook de belangstelling heeft gewekt was de tekst aan de binnenzijde van de grafkelder. Deze was onleesbaar en Ferry Bulten heeft er zondagavond een filmpje van gemaakt. Hoe Ferry dat heeft gedaan, is te zien op bijgaande foto.

De tekst op de binnenzijde van de grafkelder is “Geopend werd deze kelder op 8 augustus 1952 A.D. De kisten bevonden zich in grote wanorde. Aangetroffen werd de kist van J.C. van Rhemen, geboren Sloet”.

De reactie van Wim van den Beukel, amateurhistoricus, is “Johanna Catharina Sloet van Lindenhorst was gehuwd met Gerrit Johan van Rhemen van Rhemenshuizen (van De Gelderse Toren). Zij is in 1789 overleden in ’s-Hertogenbosch en vervolgens bijgezet bij haar twee jaar eerder overleden echtgenoot in de grafkelder van De Gelderse Toren”.

Kortom een geslaagd Open Monumentenweekend voor Spankeren!